ⓘ Γλώσσα (γλωσσολογία)

Γλώσσα

Ο όρος γλώσσα χρησιμοποιείται κυρίως για να αναφερθούμε στον τρόπο επικοινωνίας, ιδίως του ανθρώπου, αλλά μπορεί να αναφέρεται επίσης και σε περιπτώσεις τεχνητών και μη ανθρώπινων σημειακών συστημάτων. Η φυσική διαδικασία απόκτησης μιας γλώσσας, που συμβαίνει κατά τα 4-5 πρώτα χρόνια ζωής του ανθρώπου, αναφέρεται ως μητρική και είναι μέρος της φυσικής εξέλιξης του ανθρώπου. Η γλώσσα γίνεται το απαραίτητο μέσο με το οποίο ο άνθρωπος επικοινωνεί και γνωρίζει το περιβάλλον του. Με μια ολοκληρωμένη γλωσσική αγωγή, ο ομιλητής κάθε γλώσσας είναι σε θέση να συνδυάζει τη γνώση του συστήματος της γ ...

Γλωσσολογία

Η γλωσσολογία είναι η επιστημονική μελέτη της ανθρώπινης γλώσσας ως καθολικού φαινομένου, αλλά και των επιμέρους γλωσσών του κόσμου. Ως επιστήμη επιδιώκει να δώσει απαντήσεις σε ερωτήματα για τη φύση της γλώσσας, τη δομή και τη σχέση της με τον ανθρώπινο νου, αλλά και με την κοινωνία. Με αυτόν το σκοπό, εξετάζει αφενός τις καθολικές αρχές οι οποίες διέπουν την ανάπτυξη της γλώσσας και τη διαμόρφωση όλων των γλωσσών, αφετέρου τους παράγοντες και τους νόμους που συντελούν στη γλωσσική διαφοροποίηση και ποικιλία, διαχρονικά και συγχρονικά. Συνεργατικές/συγγενείς επιστήμες της γλωσσολογίας, η ...

Ιστορική γλωσσολογία

Η ιστορική γλωσσολογία είναι ο κλάδος της γλωσσολογίας που μελετά την ιστορική εξέλιξη των γλωσσών και τη σχέση μεταξύ διαφορετικών γλωσσών. Κλάδος της είναι η συγκριτική γλωσσολογία, αν και τις περισσότερες φορές η μελέτη του ενός κλάδου απαιτεί προσφυγή και στον άλλο, έτσι ώστε να δίνεται και στους δύο κλάδους το κοινό όνομα "ιστορικοσυγκριτική γλωσσολογία". Κύριο εργαλείο της ιστορικής γλωσσολογίας είναι η επανασύνθεση, με την οποία με βάση τα γλωσσικά δεδομένα που γνωρίζουμε προσπαθούμε να επανασυνθέσουμε την αρχική μορφή της γλώσσας, την πρωτογλώσσα.

Προφορά της κλασικής αρχαίας ελληνικής γλώσσας

Η προφορά τής κλασικής αρχαίας ελληνικής γλώσσας του 5ου και 4ου αιώνα π.Χ. διέφερε αξιοσημείωτα από τη σημερινή προφορά τής Νέας Ελληνικής, καθώς και από την προφορά τής ελληνιστικής και μεσαιωνικής Ελληνικής. Το ζήτημα της προφοράς της κλασικής Αρχαίας Ελληνικής άρχισε να μελετάται κατά τα τέλη του 15ου αιώνα από λόγιους της Αναγέννησης. Αυτοί, αλλά και μεταγενέστεροι ερευνητές, βρήκαν στοιχεία που έδειχναν ότι η αρχαία ελληνική προφορά διέφερε ουσιωδώς από την υστεροβυζαντινή/νεοελληνική. Ο ρόλος του Ολλανδού λόγιου Εράσμου, ο οποίος πρότεινε έναν τύπο προφοράς της Αρχαίας Ελληνικής που ...

Συντηρητική γλώσσα (γλωσσολογία)

Στη γλωσσολογία, μια συντηρητική μορφή, ποικιλία ή τρόπος είναι αυτή που έχει αλλάξει σχετικά λίγο κατά τη διάρκεια της ιστορίας της ή που είναι σχετικά ανθεκτική στις αλλαγές. Είναι το αντίθετο των καινοτόμων ή προηγμένων μορφών ή ποικιλιών, που έχουν υποστεί σχετικά μεγαλύτερες ή πιο πρόσφατες αλλαγές. Μια συντηρητική γλωσσική μορφή, όπως μια λέξη, είναι αυτή που παραμένει πιο κοντά σε μια παλαιότερη μορφή από την οποία εξελίχθηκε, σε σχέση με συγγενείς μορφές από την ίδια πηγή. Για παράδειγμα, η ισπανική λέξη caro και η γαλλική λέξη cher εξελίχθηκαν από τη λατινική λέξη cārum. Η ισπανικ ...

Λαϊκή Λατινική γλώσσα

Η λαϊκή ή δημώδης λατινική είναι όρος-ομπρέλα, ο οποίος καλύπτει τις διαλέκτους της λατινικής γλώσσας που ομιλούνταν κυρίως στις δυτικές επαρχίες της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, μέχρις ότου αυτές οι διάλεκτοι, αποκλίνοντας ακόμη περισσότερο, εξελίχθηκαν στις πρώιμες ρομανικές γλώσσες κατά τον 9ο αιώνα. Η ομιλουμένη Λατινική διέφερε από τη λογοτεχνική κλασική Λατινική στην προφορά, το λεξιλόγιο και τη γραμματική. Κάποια χαρακτηριστικά της δημώδους Λατινικής δεν εμφανίστηκαν παρά στην ύστερη Αυτοκρατορία. Άλλα χαρακτηριστικά της υπήρχαν πιθανόν στην ομιλουμένη Λατινική, τουλάχιστον στις πρωτογεν ...

Λειτουργική γλωσσολογία

Ο όρος Λειτουργική γλωσσολογία αναφέρεται στις γλωσσολογικές μεθόδους που συσχετίζονται κατά βάση με την λειτουργία της γλώσσας – δηλαδή, τι ακριβώς κάνει η γλώσσα, και πως το κάνει σε ένα δεδομένο πλαίσιο. Αυτές οι μέθοδοι διαφοροποιούνται από τις πιο τυπικές προσεγγίσεις που ασχολούνται πρωτίστως με πιο τυπικές δομές, όπως τα φωνήματα ή οι προτάσεις. Η λειτουργική γλωσσολογία εστιάζει στην παραγωγή γραμματικών, συντακτικών και κειμενικών δομών από τους τρόπους με τους οποίους χρησιμοποιείται η γλώσσα. Πολλοί λειτουργικοί γλωσσολόγοι βασίζουν τις έρευνες τους είτε στον Βρετανό γλωσσολόγο ...

Υπολογιστική γλωσσολογία

Η υπολογιστική γλωσσολογία είναι ο διεπιστημονικός τομέας της γλωσσολογίας που ασχολείται με τη στατιστική ή τη βασισμένη σε κανόνες μοντελοποίηση της φυσικής γλώσσας από υπολογιστική σκοπιά. Ονομάζεται αλλιώς και Επεξεργασία του φυσικού λόγου. Παραδοσιακά, η υπολογιστική γλωσσολογία εκτελούταν από επιστήμονες της πληροφορικής, οι οποίοι είχαν εξειδικευτεί στην αξιοποίηση υπολογιστών για την επεξεργασία της φυσικής γλώσσας. Οι υπολογιστικοί γλωσσολόγοι συνήθως εργάζονται ως μέλη σε διεπιστημονικές ομάδες, οι οποίες συμπεριλαμβάνουν γλωσσολόγους ειδικά εκπαιδευμένους στην γλωσσολογία, ειδικ ...

Δικανική γλωσσολογία

Η δικανική γλωσσολογία είναι ο κλάδος της γλωσσολογίας που ασχολείται με την εφαρμογή των γλωσσολογικών γνώσεων, μεθόδων και ιδεών στο νομικό ή εγκληματολογικό γενικό πλαίσιο της νομικής, της γλώσσας, της εγκληματολογικής έρευνας και της δικαστικής διαδικασίας και εκδίκασης. Η μετάφραση του αγγλικού όρου του εν λόγω κλάδου στην Ελληνική γλώσσα αποτελεί μεγάλο θέμα συζήτησης στον ακαδημαϊκό χώρο λόγω της δυσκολίας απόδοσης του αγγλικού όρου forensic στα ελληνικά. Έτσι, ο αντίστοιχος ελληνικός όρος μπορεί κι αλλιώς να βρεθεί ως δικαστική ή εγκληματολογική ή ιατροδικαστική ή δικαστική ή νομικ ...

Περιγραφική γλωσσολογία

Περιγραφική γλωσσολογία είναι το έργο της ανάλυσης και περιγραφής του τρόπου με τον οποίον η γλώσσα ομιλείται από ομάδα ανθρώπων μέσα σε μια γλωσσική κοινότητα. Κάθε επιστημονική έρευνα στη γλωσσολογία είναι περιγραφική όπως και οι άλλες επιστήμες, ο στόχος της είναι να παρακολουθήσει το γλωσσολογικό σύμπαν όπως είναι, χωρίς την προκατάληψη του πώς θα έπρεπε να είναι. Η μοντέρνα περιγραφική γλωσσολογία βασίζεται πάνω σε δομική προσέγγιση της γλώσσας, όπως υπάρχει για παράδειγμα στο έργο του Bloomfield και άλλων. Η γλωσσολογική περιγραφή συχνά αντιπαραβάλλεται με τη γλωσσολογική εντολή, η ο ...

Εξελικτική γλωσσολογία

Εξελικτική γλωσσολογία είναι ο όρος που χρησιμοποιείται για την επιστημονική μελέτη της προέλευσης και ανάπτυξης της γλώσσας καθώς επίσης και της πολιτισμικής εξέλιξης των γλωσσών. Η κύρια πρόκληση σε αυτήν την έρευνα η έλλειψη εμπειρικών δεδομένων: στην πραγματικότητα η ομιλούμενη γλώσσα δεν αφήνει κανένα στοιχείο. Αυτό οδήγησε στην εγκατάλειψη του αντικειμένου για πάνω από έναν αιώνα. Από τη δεκαετία του 1980 και έπειτα, η εξελικτική γλωσσολογία έχει επανέλθει στο προσκήνιο χάρη στις προόδους που έχουν γίνει σε άλλα σχετικά επιστημονικά πεδία όπως στην ψυχογλωσσολογία, στη νευρογλωσσολογ ...

Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας

H Διεθνής Ημέρα Μητρικής Γλώσσας είναι μια παγκόσμια εορτή που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Φεβρουαρίου. Καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση της UNESCO στις 17 Νοεμβρίου 1999 και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο από τον Φεβρουάριο του 2000. Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών αναγνώρισε επίσημα την Διεθνή Ημέρα Μητρικής Γλώσσας και καθιέρωσε το 2008 ως το Διεθνές Έτος Γλωσσών. Σκοπός της ημέρας αυτής είναι να προωθήσει την γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφία, την πολυγλωσσία και την διάσωση των ολιγότερο ομιλουμένων γλωσσών.

Θεματική πρόταση

Η θεματική πρόταση είναι ένα από τα τρία στοιχεία που αποτελούν την δομή μιας παραγράφου. Είναι το πρώτο από τα τρία σημεία της παραγράφου. Εκφράζει το κύριο θέμα της παραγράφου και δίνει ένα πρόλογο, μια εισαγωγή για αυτό που θα αναλυθεί στην συνέχεια.

Λεξιλόγιο

Το λεξιλόγιο είναι το σύνολο των γνωστών λέξεων εντός της γλώσσας που γνωρίζει ένα άτομο. Το λεξιλόγιο αναπτύσσεται συνήθως με την ηλικία. Χρησιμεύει ως χρήσιμο και βασικό εργαλείο για την επικοινωνία και την απόκτηση γνώσεων. Η απόκτηση ένα εκτεταμένου λεξιλογίου είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην εκμάθηση μιας δεύτερης γλώσσας. Η έλλειψη λεξιλογίου, χαρακτηριστικό το οποίο εμφανίζεται ιδιαίτερα στις μέρες μας, είναι γνωστή ως λεξιπενία. Υπάρχουν αρκετές απόψεις ότι εμφανίζεται ιδιαίτερα στους νέους.

Νοηματική γλώσσα

Η νοηματική γλώσσα είναι οπτικο-κινησιακή γλώσσα, δηλαδή βασίζεται στην κίνηση των χεριών, στην στάση ή την κίνηση του σώματος καθώς και στις εκφράσεις του προσώπου για να αποδώσει ένα νόημα. Διαθέτει λεκτικές και συντακτικές δομές για να εκφράσει οποιοδήποτε αφηρημένη έννοια. Οι γλωσσολόγοι διακρίνουν τις φυσικές νοηματικές γλώσσες από άλλα συστήματα που είναι πρόδρομοι ή προέρχονται από αυτές, όπως είναι οι τεχνητοί ανθρώπινοι κώδικες για ομιλούμενες γλώσσες, η οικιακή νοηματική γλώσσα, η "βρεφική νοηματική γλώσσα" και νοήματα που αποκτούνται από πρωτεύοντα πλην του ανθρώπου.

Ομιλία

Η ομιλία είναι η φωνητική ανθρώπινη επικοινωνία. Η ομιλία γίνεται με τη χρήση του οργάνου της γλώσσας. Κάθε γλώσσα χρησιμοποιεί φωνητικούς συνδυασμούς των ήχων των διαφόρων φωνηέντων και συμφώνων της. Κατά την ομιλία ο ομιλητής μπορεί να κάνει διάφορες γλωσσικές πράξεις, όπως να ενημερώσει, να δηλώσει, να ζητήσει, να ρωτήσει, να πείσει ή να κατευθύνει. Άλλες γλωσσικές πράξεις είναι η έκφραση, η επιτονισμός, ο βαθμός ακουστότητας, ο ρυθμός και οι άλλες μη αναπαραστατικές ή παραγλωσσικές πτυχές ομιλίας. Αυτές οι πράξεις συμβάλλουν στην μετάδοση του μηνύματος του ομιλητή. Στην ομιλία τους πολ ...

                                     

Εφαρμοσμένη γλωσσολογία

Στην γλωσσολογία, η εφαρμοσμένη γλωσσολογία είναι ο διεπιστημονικός κλάδος που αναγνωρίζει, διερευνά και προσφέρει λύσεις σε ζητήματα της καθημερινής ζωής σχετικά με την γλώσσα. Κάποια από τα ακαδημαϊκά πεδία με τα οποία συσχετίζεται είναι η εκπαίδευση, η γλωσσολογία, η ψυχολογία, η επιστήμη της πληροφορικής, η ανθρωπολογία, η κοινωνιολογία και η τεχνητή νοημοσύνη.

                                     

Ποδανά

Τα ποδανά είναι μια ελληνική αργκό, που έχει ως βάση την αναδιάταξη των συλλαβών, παρόμοια με τη γαλλική αργκό Verlan και την ισπανική Vesre. Ο όρος ποδανά προέρχεται από αντιστροφή της λέξης ανάποδα. Πιο συγκεκριμένα, οι λέξεις στα ποδανά προέρχονται από τις αντίστοιχες ελληνικές λέξεις, όπου η πρώτη συλλαβή μετατίθεται στο τέλος της λέξης. Μερικά παραδείγματα: ζακιπρέ αντιστροφή του "πρεζάκι" τσοσμπά αντιστροφή του "μπάτσος" νταφού αντιστροφή του "φούντα" φοσμπά αντιστροφή του "μπάφος"